Rol communistisch verzet in Noord-Nederland compleet met boek over Drenthe

Tussen 2014 en 2017 verschenen twee kloeke werken over het communistisch verzet in respectievelijk Groningen en Friesland in de Tweede Wereldoorlog. Ruud Weijdeveld (Groningen) en Chris Beuker (Friesland) zijn de auteurs van deze twee omvangrijke boeken.

Beiden hadden de overtuiging dat de rol van het communistisch verzet in de Tweede Wereldoorlog sterk onderbelicht was gebleven na de oorlog, terwijl er grote offers waren gebracht door deze groep verzetsmensen. In deze oorlog is 60% van het kader en verdere leden van de communistische partij door de bezetter vermoord. In Groningen (stad en provincie) zijn naar schatting ruim tachtig communistische verzetsmensen om het leven gekomen. In Friesland zijn acht communistische verzetsmensen gedood.

Foto © Aangeleverde foto

Geconfronteerd met deze cijfers werd auteur Wim Ensing nieuwsgierig hoe dit in Drenthe was geweest.

“Dat communisten vervolgd werden in de oorlog was mij bekend, maar met name de aantallen in Groningen wekten mijn nieuwsgierigheid. Waren er in Drenthe ook slachtoffers geweest en wat was hun verhaal? Ik ben wat onderzoek gaan doen via internet, met name in de krantendatabase Delpher, en dat leverde al snel namen op van Drenten die in de jaren ’30 van de vorige eeuw actief waren voor de CPN of aanverwante linkse partijen. Toen ben ik verder gaan zoeken en dit boek is het resultaat”, aldus Ensing.

Vanaf 1935 blijkt er bij de verkiezingen een steeds grotere rol weggelegd voor de Communistische Partij Nederland (CPN). Na de bezetting door de Duitsers in mei 1940 werd de partij verboden, maar het communistisch verzet stopte niet.

Communistisch verzet in Drenthe geeft de Drentse communisten die uiteindelijk in Nederlandse en Duitse kampen terechtkwamen ‘een gezicht’. Hun lot was zeer verschillend, zoals blijkt uit de brieven en documenten die zijn overgebleven uit die tijd en verhalen van familieleden.

Wim Ensing maakt in dit boek gebruik van bijzondere bronnen waaronder de dochter van verzetsman Piet Beuker, Corien Heersema-Beuker, die zeer nauwgezet verslag kon doen van haar jeugd in een streng communistisch gezin. Verder is er het egodocument van Sjerp Weima, communistisch raadslid in Assen 1935-1939, die na de oorlog zijn ervaringen in onder andere Amersfoort en Neuengamme beschreef. Een uniek document door zijn omvang, het aantal namen dat Weima noemde en de bizarre inhoud.

Met dit boek wordt eer betoond aan een groep verzetsmensen waarvan de meerderheid de hoogste prijs betaalde. Degenen die terugkeerden waren allen in meer of mindere mate getraumatiseerd. Na hun thuiskomst werden ze aanvankelijk nog wel gewaardeerd, maar al heel snel werden communisten gewantrouwd en weggezet als gevaarlijk voor de stabiliteit van de samenleving.

Wim Ensing (Peize 1959) studeerde geschiedenis aan de RUG en werkte 20 jaar als leraar geschiedenis. In 2014 verscheen van zijn hand Het drama van Justina Abelina, een boek over de dood van een adellijke dame in de eerste helft van de achttiende eeuw. Dit boek is bewerkt tot een historische talkshow waarmee meer dan 25 keer is opgetreden door de provincie Drenthe. De laatste jaren is de auteur actief als vrijwilliger bij het Drents Archief.

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.